Studio RMA.net

Analiza przyczyn i trendów w reklamacjach

Pokazujemy dane, które Studio RMA.net zapisuje przy zgłoszeniu. Z zestawień i raportów dochodzimy na ich podstawie do przyczyn wad i działań korygujących.

Publikacja:
reklamacje.net.pl/spis-tresci/
Kobieta w niebieskiej koszuli z długopisem w dłoni pochyla się nad laptopem i dokumentami, tło tworzy niebiesko-szara mozaika z pomarańczowymi kształtami

W skrócie

Analizę reklamacji w Studio RMA.net opieramy na danych zapisanych przy zgłoszeniu: przyczynie reklamacji, opisie wady, żądaniu reklamującego, typie reklamacji, numerze seryjnym i kodzie EAN artykułu. Pulpit HOME i zestawienia pokazują przyrost zgłoszeń i rozkład żądań, a ekran Raporty zestawia sprawy według artykułu, rodzaju uszkodzenia, dostawcy i pracownika. Gdy raport wskaże artykuł, który wraca, czytamy opisy wad w pojedynczych sprawach i sprawdzamy wcześniejsze reklamacje produktu w menu Historia. Działanie korygujące ustala zespół jakości firmy, a jego skutek porównujemy na tych samych listach i wykresach w kolejnych tygodniach.

Dane zapisywane przy zgłoszeniu reklamacji

Raporty w Studio RMA.net zestawiają dane, które pracownik albo klient wpisał w dokumencie reklamacji, dlatego analizę zaczynamy od formularza, a nie od raportu. W formularzu Dodawanie reklamacji sekcja Dane zgłoszenia ma pola Numer dokumentu zakupu, Data zakupu, Data powstania wady, Przyczyna reklamacji, Uwagi i Żądanie reklamującego. Na zrzucie z wersji 1.36.0 pomarańczowy pasek oznacza pola obowiązkowe, w tym Przyczynę reklamacji i Żądanie reklamującego. Klient, który zgłasza reklamację przez formularz na stronie firmy, podaje artykuł, numer seryjny, datę zakupu, przyczynę reklamacji, opis wady i żądanie.

Na tym zrzucie Żądanie reklamującego jest listą rozwijaną, a Przyczyna reklamacji polem tekstowym. Żądania mają więc stały zestaw wartości: naprawa, wymiana, obniżenie ceny i odstąpienie od umowy. W polu tekstowym ta sama wada opisana innymi słowami, np. „pęknięta obudowa” i „obudowa pękła”, wygląda w danych jak dwie różne przyczyny. Dlatego przed pierwszym raportem uzgadniamy z działem reklamacji nazwy najczęstszych przyczyn, a zasady takiego podziału opisujemy w artykule o klasyfikacji przyczyn reklamacji.

Poniżej zestawiamy dane, na których opiera się analiza reklamacji. Przy każdej pozycji podajemy miejsce w programie i pytanie, na które odpowiada:

DaneGdzie w programiePytanie w analizie
Przyczyna reklamacjiSekcja Dane zgłoszenia, sekcja Przyczyna reklamacji na wydrukuCo według klienta jest powodem reklamacji
Opis wadyFormularz reklamacji i formularz na stronie firmyJak wygląda uszkodzenie i kiedy się ujawniło
Data zakupu i Data powstania wadySekcja Dane zgłoszeniaPo jakim czasie użytkowania pojawia się wada
Żądanie reklamującegoLista w sekcji Dane zgłoszenia, zestawienie Reklamacje wg żądania reklamującegoJak rozkładają się żądania naprawy, wymiany, obniżenia ceny i odstąpienia od umowy
Typ reklamacjiKarta reklamacji, np. wartość KonsumenckaKtóre sprawy dotyczą sprzedaży konsumenckiej
Numer seryjny i kod EANSekcja Reklamowany produkt, sekcja Artykuł na podglądzie wydrukuKtóry egzemplarz i który produkt wrócił
Zdjęcia i załącznikiPrzycisk Zdjęcia, kolumny Ilość zdjęć i ZałącznikiCzy obraz uszkodzenia potwierdza opis wady
Status i wynik naprawyOkno Status, lista ZamknięteJak firma rozstrzygnęła sprawę i co naprawił serwis

Oprócz pól formularza program zapisuje kategorię problemu i wynik naprawy. W jednym dokumencie mamy więc opis wady od klienta i ustalenie serwisu po naprawie. Rozbieżność między nimi, np. klient zgłasza wadę mechanizmu, a serwis stwierdza uszkodzenie mechaniczne, jest dla analizy tak samo ważna jak sama przyczyna.

Jednoznaczny artykuł i porównywalny opis wady

Drugim warunkiem rzetelnej analizy jest jednoznaczne wskazanie produktu. Pole Asortyment w formularzu reklamacji podpowiada pozycje z kartoteki asortymentu, więc pracownik wybiera istniejący indeks, zamiast wpisywać nazwę od nowa. Kartoteka przypisuje do indeksu m.in. producenta i czas gwarancji, a numer seryjny w sekcji Reklamowany produkt wskazuje konkretny egzemplarz. W arkuszu ten sam produkt wpisany na dwa sposoby rozbija statystykę na dwie pozycje, a indeks wybrany z kartoteki jest zawsze ten sam.

Opis wady jest dla analizy ważniejszy niż sama przyczyna, bo pokazuje, jak doszło do uszkodzenia. Porównywalny opis odpowiada w każdej sprawie na te same pytania:

  • Objaw - co przestało działać albo jak wygląda uszkodzenie, bez ocen w rodzaju „wadliwy towar”.
  • Moment - kiedy wada się ujawniła: przy rozpakowaniu, po pierwszym użyciu czy po miesiącach pracy.
  • Warunki - jak i gdzie klient używał produktu, np. w domu albo na zewnątrz.
  • Dowody - czy do zgłoszenia dołączono zdjęcia i czy numer seryjny zgadza się z oznaczeniem na produkcie.

Tak zapisane opisy da się porównać między sprawami, nawet gdy przyczynę reklamacji wpisali różni pracownicy. Zdjęcia wady i korespondencja są powiązane z numerem RMA, a na listach reklamacji kolumny Ilość zdjęć i Załączniki pokazują, czy materiał do oceny jest kompletny. Łączenie reklamacji z konkretnym egzemplarzem po numerze seryjnym i kodzie EAN opisujemy w artykule o identyfikowalności produktu w reklamacjach.

Trend tygodniowy na pulpicie HOME

Przegląd reklamacji zaczynamy od pytania, czy w ostatnich dniach coś się zmieniło. Na zrzucie z wersji 1.36.0 ekran HOME ma cztery wykresy kołowe: najczęściej reklamowane produkty i żądania w bieżącym tygodniu oraz te same dane dla wszystkich reklamacji. Obok stoi wykres słupkowy Dodane reklamacje. Kafelki z bieżącego tygodnia stoją obok kafelków z danymi wszystkich reklamacji, więc nowy obraz porównujemy z dotychczasowym bez otwierania raportów.

Od sygnału na pulpicie do oceny skutku działania Analiza zaczyna się od pulpitu HOME, przechodzi przez zestawienia i raporty, a potem na listę spraw i do historii artykułu. Z tych danych powstaje hipoteza przyczyny, a działanie korygujące ustala zespół jakości poza programem. Skutek oceniamy na tych samych listach i wykresach, więc analiza wraca do początku. 1 Pulpit HOME sygnał, że w danych coś się zmieniło 2 Zestawienia koszty serwisu obok żądań i statusów 3 Raporty zakres: artykuł, uszkodzenia, dostawca, pracownik 4 Lista spraw i Historia opisy wad i wcześniejsze reklamacje artykułu 5 Hipoteza przyczyny daty, dostawca, warunki użycia i wynik naprawy 6 Działanie korygujące ustala zespół jakości firmy, poza programem skutek oceniamy na tych samych listach i wykresach

Program dostarcza dane na każdym etapie, a przyczynę i działanie ustala zespół firmy.

Z pulpitu odczytujemy sygnały, które kierują dalszą analizę do zestawień i raportów. Każdy z nich sprawdzamy potem na pojedynczych sprawach:

  • Nowy produkt w pierwszej piątce - artykuł pojawia się wśród najczęściej reklamowanych w tym tygodniu, choć w danych wszystkich reklamacji ma mały udział.
  • Zmiana proporcji żądań - w bieżącym tygodniu rośnie udział obniżenia ceny i odstąpienia od umowy względem naprawy i wymiany.
  • Skok liczby zgłoszeń - słupek na wykresie Dodane reklamacje jest wyraźnie wyższy niż w sąsiednich dniach.
  • Stały lider zestawienia - artykuł, który od dawna prowadzi na wykresie Wszystkie reklamowane produkty, wymaga analizy także wtedy, gdy w bieżącym tygodniu nic się nie zmienia.

Zmiana proporcji żądań ma skutki prawne i kosztowe. Od 2023 r. konsument żąda najpierw naprawy albo wymiany, a obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy w określonych przypadkach, np. gdy brak zgodności towaru z umową utrzymuje się mimo naprawy. Rosnący udział tych żądań przy jednym artykule sprawdzamy więc w pierwszej kolejności, bo może oznaczać, że naprawy nie usuwają przyczyny wady. Skok dziennej liczby zgłoszeń porównujemy z kalendarzem sprzedaży, bo więcej reklamacji po dużej promocji nie musi oznaczać nowej wady.

Zestawienia żądań i kosztów serwisu

Pulpit sygnalizuje zmianę, a ekran Zestawienia w menu Informacje dzieli wszystkie sprawy na panele. Panel Serwis ma pozycje Usługi serwisowe i naprawy gwarancyjne oraz Rozliczenie kosztów reklamacji. Panele żądań i statusów mają osobną pozycję dla każdego żądania reklamującego albo każdego z 11 statusów. Budowę paneli i kolumny z kwotami rozliczeń opisujemy przy zestawieniach reklamacji i ich panelach.

W analizie łączymy te przekroje. Wiele spraw w statusie Nieuznana przy jednym artykule może wskazywać na niejasną instrukcję albo użytkowanie niezgodne z przeznaczeniem, a nie na wadę produkcyjną. Duża liczba spraw w statusie Rzeczoznawca pokazuje, że wadę trudno ocenić bez opinii z zewnątrz, więc warto doprecyzować, co pracownik zapisuje w opisie wady. Rozliczenie kosztów reklamacji wskazuje z kolei problemy, które kosztują najwięcej, dlatego działanie korygujące zaczynamy od wady częstej i drogiej jednocześnie.

Raporty według artykułu, uszkodzenia, dostawcy i pracownika

Gdy pulpit albo zestawienie wskaże problem, jego zakres sprawdzamy na ekranie Raporty w menu Informacje. W menu bocznym z 2021 r. raporty są podzielone na grupy Tabele przestawne, Statystyki, Reklamacje i Zgłoszenia reklamacyjne, a przy raportach stoją ikony formatów PDF i XLS. Nazwy raportów mówią, według jakiego klucza zestawiają sprawy: artykułu, żądania, dostawcy, statusu, okresu albo pracownika.

Raport dobieramy do pytania, na które szukamy odpowiedzi. Tak łączymy pytania z raportami widocznymi na zrzucie i z tym, co robimy z wynikiem:

Pytanie w analizieRaportGrupaCo robimy z wynikiem
Które artykuły wracają najczęściejMatrix wg artykułuTabele przestawneWybieramy artykuły do przeglądu pojedynczych spraw
Jakie uszkodzenia powtarzają się przy artykułachStatystyki wg uszkodzeń artykułówReklamacjeGrupujemy podobne opisy wad w jedną hipotezę przyczyny
Czy problem dotyczy towaru jednego dostawcyReklamacje wg dostawców i towaruStatystykiZbieramy sprawy do rozmowy z dostawcą
Jak zmienia się liczba zgłoszeń od kontrahentaZgłoszenia reklamacyjne kontrahent/okresStatystykiSprawdzamy, czy wzrost dotyczy jednego odbiorcy
Ile trwa obsługa u poszczególnych pracownikówŚredni czas realizacji wg pracownikaStatystykiOddzielamy trudne sprawy od przeciążenia działu
Kto przyjmuje najwięcej zgłoszeńZgłoszenia wg pracownikówZgłoszenia reklamacyjnePorównujemy obciążenie z czasem realizacji

Raport pokazuje zakres problemu, ale nie jego przyczynę, dlatego z listą artykułów wracamy do dokumentów. Raporty z grup Tabele przestawne i Statystyki szerzej opisujemy w artykule o tabelach przestawnych i statystykach reklamacji. Według starszej dokumentacji programu raporty działają na serwerze SQL Server Reporting Services, a nowy raport administrator dodaje do menu i udostępnia użytkownikom, co przedstawiamy w opisie raportów reklamacyjnych w SQL Server Reporting Services.

Od raportu do pojedynczych spraw i historii artykułu

Po wyborze artykułu wracamy do dokumentów, z których raport powstał. Na liście reklamacji wpisujemy nazwę artykułu w wierszu filtrowania pod nagłówkiem kolumny, a filtr zakresu dat nad tabelą zawęża sprawy do badanego okresu. Każdy dokument zachowuje ostatni status, więc na liście zamkniętych od razu widać, jak firma rozstrzygała reklamacje tego produktu. W samych dokumentach czytamy opisy wad i sprawdzamy wynik naprawy.

Menu Historia na liście dokumentów ma pozycje Reklamacje klienta i Reklamacje artykułu. Pierwsza pokazuje wcześniejsze sprawy tego samego klienta, a druga wcześniejsze reklamacje produktu z wybranego dokumentu. Kolejna reklamacja tego samego egzemplarza, rozpoznana po numerze seryjnym, może oznaczać, że naprawa nie usunęła przyczyny wady.

Te same objawy przy różnych numerach seryjnych oznaczają problem konstrukcji albo całej partii produktu, a nie pojedynczego egzemplarza. Do opisu problemu dołączamy wtedy numery RMA i numery seryjne spraw, bo od nich zaczyna pracę zespół jakości albo dostawca. Jak odróżnić serię wad od przypadkowych zgłoszeń, opisujemy w artykule o wadach powtarzalnych w partii produktu.

Hipoteza przyczyny wady

Na liście spraw jednego artykułu szukamy wspólnego mianownika, który tłumaczy powtarzające się objawy. Program nie wskazuje przyczyny sam, dlatego porównujemy pola zapisane już w dokumentach. Najczęściej sprawdzamy następujące tropy:

  • Daty zakupu i wady - wada ujawniona w pierwszych dniach wskazuje raczej na produkcję lub transport, a sprawy z tego samego okresu sprzedaży mogą pochodzić z jednej dostawy.
  • Ten sam dostawca - raport Reklamacje wg dostawców i towaru pokazuje, czy reklamacje artykułu skupiają się na towarze jednego dostawcy.
  • Podobne warunki użycia - powtarzające się okoliczności w opisach wad wskazują ograniczenie konstrukcji albo lukę w instrukcji, np. przy pracy na mrozie.
  • Ten sam wynik naprawy - wymiana tej samej części w wielu sprawach zawęża przyczynę do jednego podzespołu.

Tropy łączymy w hipotezę przyczyny i sprawdzamy ją na egzemplarzach, które wróciły do serwisu, zanim trafi do zespołu jakości albo do dostawcy. Hipotezę zapisujemy z liczbą spraw i zakresem numerów seryjnych, bo te same dane posłużą później do oceny skutku. Jeśli egzemplarze z serwisu jej nie potwierdzają, sprawdzamy kolejny trop w opisach wad.

Działanie korygujące na danych z programu

Studio RMA.net zbiera i porządkuje dane, ale przyczynę źródłową i działanie korygujące ustala zespół firmy, np. dział jakości albo produkcja. Firmy produkcyjne prowadzą taką analizę metodami jakości, np. 5 Why, w której pytanie „dlaczego” zadajemy tak długo, aż dojdziemy do przyczyny możliwej do usunięcia. Przebieg analizy w ośmiu krokach, na danych pobranych z programu, pokazujemy w artykule o raporcie 8D dla reklamacji produktu.

Poniżej przypisujemy etapom pracy zespołu dane, które daje program. Samo działanie korygujące prowadzi się poza programem, w systemie jakości firmy:

Etap pracy zespołuDane ze Studio RMA.netWynik etapu
Opis problemuPrzyczyna reklamacji, opisy wad, zdjęcia, numery seryjneOpis objawu z liczbą spraw i okresem
ZakresMatrix wg artykułu, Statystyki wg uszkodzeń artykułów, Reklamacje wg dostawców i towaruLista artykułów, dostawców i egzemplarzy objętych problemem
Działanie doraźneSprawy w toku na listach reklamacji i ich statusyZasady rozpatrywania nowych zgłoszeń do czasu usunięcia przyczyny
Przyczyna źródłowaOpisy wad, wyniki napraw, egzemplarze z serwisuPotwierdzona hipoteza przyczyny
Działanie korygującePoza programem: zmiana konstrukcji, procesu, instrukcji albo dostawcyZadanie z terminem i osobą odpowiedzialną w systemie jakości firmy
Ocena skutkuLista reklamacji z filtrem dat, wykres Dodane reklamacjePorównanie liczby spraw przed zmianą i po niej

W firmach z systemem zarządzania jakością według ISO 9001 reklamacje klientów są jednym ze źródeł niezgodności i działań korygujących, a wnioski z nich trafiają na przegląd zarządzania. Jak rejestr reklamacji wpisuje się w te wymagania, opisujemy w artykule o rejestrze reklamacji w systemie jakości ISO 9001. Norma ISO 10002:2018 zawiera z kolei wytyczne obsługi skarg i reklamacji, a nie wymagania do certyfikacji. Wydanie PN-ISO 10002:2006, powoływane w starszych tekstach, jest nieaktualne.

Skutek zmian i wskaźniki obsługi

Działanie korygujące oceniamy tymi samymi danymi, od których zaczęła się analiza. Na liście reklamacji filtrujemy artykuł i porównujemy liczbę spraw sprzed zmiany i po niej, a na pulpicie obserwujemy wykres Dodane reklamacje w kolejnych tygodniach. Spadek nie przychodzi od razu, bo towar sprzedany przed zmianą nadal wraca: kartoteka asortymentu podaje czas gwarancji artykułu, a sprzedawca odpowiada wobec konsumenta za brak zgodności towaru z umową ujawniony w ciągu 2 lat od jego dostarczenia.

Gdy zespół jakości pracuje w arkuszu, dane pobieramy z programu. W starszym interfejsie raporty mają ikony formatów PDF i XLS, a ekran Excel w menu Kartoteki eksportuje m.in. reklamacje oczekujące i usługi serwisowe. W demo z 2026 r. panel Import i eksport danych ma m.in. eksport reklamacji i obsługi serwisowej.

Oprócz liczby reklamacji artykułu mierzymy czas obsługi i dotrzymanie terminów, bo wniosek z analizy może dotyczyć procesu, a nie produktu. Raport Średni czas realizacji wg pracownika i kolumna Dni, pokazująca liczbę dni do terminu rozpatrzenia, pokazują, które sprawy zbliżają się do terminu i u których pracowników obsługa trwa najdłużej. Zestaw mierników wraz z ich interpretacją opisujemy w artykule o wskaźnikach obsługi reklamacji.

FAQ

Najczęstsze pytania o analizę reklamacji

01

Jakie dane z reklamacji są potrzebne do analizy przyczyn?

Do analizy przyczyn potrzebne są przyczyna reklamacji, opis wady, data zakupu, data powstania wady, numer seryjny i żądanie reklamującego. W Studio RMA.net te dane zapisuje pracownik w formularzu reklamacji albo klient w formularzu zgłoszenia na stronie firmy. Program zapisuje też zdjęcia i wynik naprawy, które pokazują, co faktycznie uległo uszkodzeniu.

02

Gdzie w Studio RMA.net widać najczęściej reklamowane produkty?

Najczęściej reklamowane produkty widać na pulpicie HOME, w wykresach 5 najczęściej reklamowanych produktów w tym tygodniu i Wszystkie reklamowane produkty. Przekrój wszystkich spraw według artykułu daje raport Matrix wg artykułu w grupie Tabele przestawne. Rodzaje uszkodzeń przy artykułach zestawia raport Statystyki wg uszkodzeń artykułów.

03

Jak sprawdzić, czy ta sama wada powtarza się w wielu reklamacjach?

Powtarzalność wady sprawdza się na liście reklamacji przefiltrowanej po nazwie artykułu, porównując opisy wad z numerami seryjnymi w znalezionych sprawach. Pozycja Reklamacje artykułu w menu Historia prowadzi do wcześniejszych reklamacji tego samego produktu. Te same objawy przy różnych numerach seryjnych wskazują problem konstrukcji albo całej partii produktu, a nie pojedynczego egzemplarza.

04

Czy Studio RMA.net sam wyznacza działania korygujące?

Nie, Studio RMA.net nie wyznacza działań korygujących, tylko porządkuje dane, na których pracuje zespół jakości firmy. Przyczynę źródłową i działanie ustala zespół, np. metodą 5 Why, na podstawie opisów wad, raportów i wyników napraw. Skutek działania sprawdza się potem na tych samych listach i wykresach programu.

05

W jakich formatach można pobrać raporty reklamacji?

W starszym interfejsie Studio RMA.net raporty reklamacji otwiera się w formatach PDF i XLS, oznaczonych ikonami przy nazwach raportów. Dane do pracy w arkuszu daje też ekran Excel w menu Kartoteki, który eksportuje m.in. reklamacje oczekujące i usługi serwisowe. W demo z 2026 r. panel Import i eksport danych ma m.in. eksport reklamacji i obsługi serwisowej.

06

Po czym poznać, że działanie korygujące przyniosło skutek?

Działanie korygujące przyniosło skutek, gdy liczba nowych reklamacji artykułu z tym samym objawem spada w okresie po zmianie w porównaniu z okresem przed nią. Porównanie robi się na liście reklamacji z filtrem dat i nazwą artykułu oraz na wykresie Dodane reklamacje na pulpicie. Spadek bywa rozłożony w czasie, bo towar sprzedany przed zmianą może wracać jeszcze przez okres odpowiedzialności sprzedawcy i gwarancji.

Słownik pojęć

Pojęcia związane z analizą reklamacji

Pojęcia z danych zgłoszenia i z pracy zespołu jakości nad przyczynami reklamacji.

PPrzyczyna reklamacji
Pole sekcji Dane zgłoszenia, w którym zapisujemy powód reklamacji podany przez klienta. Na zrzutach formularza to pole tekstowe, dlatego nazwy najczęstszych przyczyn uzgadniamy przed pierwszym raportem.
OOpis wady
Pole formularza reklamacji z opisem objawu uszkodzenia. W analizie porównujemy opisy wad z wielu spraw jednego artykułu, żeby znaleźć wspólną przyczynę.
MMatrix wg artykułu
Raport z grupy Tabele przestawne na ekranie Raporty, który zestawia reklamacje według artykułu. Od niego zaczynamy wybór produktów do przeglądu pojedynczych spraw.
RReklamacje artykułu
Pozycja menu Historia na liście dokumentów reklamacji. Prowadzi do wcześniejszych reklamacji tego samego produktu, więc pokazuje, czy wada już się pojawiała.
WWada powtarzalna
Ten sam objaw uszkodzenia w wielu reklamacjach jednego artykułu, zgłoszony przy różnych numerach seryjnych. Wskazuje problem konstrukcji albo całej partii produktu, a nie pojedynczego egzemplarza.
HHipoteza przyczyny
Wstępne wyjaśnienie powtarzającej się wady oparte na danych z reklamacji, np. czasie od zakupu do wady i wyniku naprawy. Sprawdzamy ją na egzemplarzach z serwisu, zanim trafi do zespołu jakości.
PPrzyczyna źródłowa
Przyczyna, której usunięcie zapobiega ponownemu wystąpieniu wady. Ustala ją zespół jakości firmy na podstawie danych z programu i badania egzemplarzy.
DDziałanie korygujące
Zmiana konstrukcji, procesu, instrukcji albo dostawcy, która usuwa przyczynę źródłową wady. Jej skutek oceniamy, porównując liczbę reklamacji artykułu przed zmianą i po niej.

Sprawdź dane do analizy reklamacji w wersji demo

Udostępniamy bezpłatne demo Studio RMA.net z pulpitem z wykresami i ekranem Raporty. Wycenę wdrożenia przygotujemy na podstawie procesu reklamacyjnego i potrzeb analitycznych Twojej firmy.